COĞRAFYA KONU ANLATIMI

ULAŞIM SİSTEMLERİNİN YERLEŞME VE EKONOMİK FAALİYETLERE ETKİLERİ

ULAŞIM SİSTEMLERİNİN YERLEŞME VE EKONOMİK FAALİYETLERE ETKİLERİ

Ulaştırma sistemleri ve hizmetleri,modern ekonomilerin ve toplumsal gelişmenin temel ögesidir.Ulaşım faaliyetleri ve yerleşmelerin gelişmesi arasında sıkı bir ilişki vardır.Ulaşım fonksiyonunun özümü meydana getiren ulaşım faaliyetleri,istihdamdan çok sanayi,tarım,ticaret,yönetim,turizm ve güvenlik gibi fonksiyonların altyapısını oluşturduğu için kent yerleşmeleri açısından son derece önemlidir.Ticaret ve sanayisi yoğun olan kentlerin kara,demir veya deniz yolları bakımından önemli bir noktada olduğu dikkati çeker.Ulaşım imkanları rahat ve kolay olan bir yerleşmenin,zaman ilerledikçe bu imkanlarını kullanarak ticaretini geliştirmesi daha kolaydır.Nitekim İpek Yolu veya Baharat Yolu gibi önemli yollar üzerinde tarih boyunca birçok şehir kurulmuştur.Bir bölgenin ulaşım sistemlerinin gelişmesinde bölgenin diğer bölgelere ve sanayi kuruluşlarına göre konumu da önemlidir.Yani bölgenin çevresinde gerçekleştirilen ekonomik faaliyetler,o bölgenin ticaret yollarının transit geçiş bölgesi olmasını sağlayabilir.Bu durum da bölgenin ekonomik açıdan gelişmesinde oldukça etkili olacaktır.Ülkemizde ulaşım sistemlerinin gelişmiş olduğu bölgelere bakıldığında ekonomik faaliyetlerin ve yerleşmelerin bu bölgelerde yoğunlaştığı görülür.Ekonomik faaliyetlerin temel süreçlerinden olan dağıtımın ulaşım sistemleri ile sıkı bağı yadsınamaz. Dolayısıyla bir bölgede ulaşım sistemlerinin gelişmiş olması,ekonominin doğası gereği ekonomik faaliyetlerin de gelişeceği anlamına gelmektedir.

KOCAELİ

Çevresindeki illere göre konumu ve ulaşım sistemlerinin gelişmesi nedeniyle bir sanayi ve transit geçiş şehri niteliğindeki Kocaeli,ulaşımın ekonomiye ve yerleşmeye etkisini incelemede güzel bir örnek teşkil etmektedir. Kocaeli’nin sanayileşmesinde en önemli etken,tüm ulaşım imkanlarına sahip olmasıdır.Kara ve demir yolu ağları ile yapılan taşımacılık,özellikle Avrupa ve Orta Doğu’ya yapılmakta olup limanlar ile yapılan deniz taşımacılığı da önemli bir boyuta ulaşmıştır.İstanbul ve Bursa gibi önemli ticaret ve sanayi merkezlerine yakınlığı,yatırımlar açısından Kocaeli’yi öncelikli kılmaktadır. Kocaeli’nin şehir merkezi İzmit’in İstanbul’a uzaklığı 85 km’dir İstanbul’un batı yakasında bulunan Atatürk Havalimanı ve doğrusunda faaliyet gösteren hemen yakınındaki Sabiha Gökçen Havalimanı ile dünyaya açılan Kocaeli,Ankara’ ya da TEM otoyolu ile bağlıdır.Uluslararası İstanbul Atatürk Havalimanı’na 90 km, Uluslararası Sabiha Gökçen  Havalimanı’na 50 km mesafededir. 5 kamu limanı (Derince ve Yarımca) ve 35 özel iskele ile deniz ulaşımı imkanları açısından tüm Anadolu’nun en iç noktasıdır. Ulaşım sistemlerinin gelişmiş olması Kocaeli’ni,Türkiye’nin en önemli sanayi kenti haline gelmiştir.Kocaeli’de GSYİH’nin yüzde 69,9’nun sanayi sektörü oluşturmaktadır.İlde Sanayi Odasına bağlı yaklaşık 1.300 sanayi kuruluşu faaliyet göstermektedir.Bu sanayi kuruluşları,ağırlıklı olarak Gebze,İzmit ve Körfez ilçelerinde toplanmıştır.Ülkemizin en büyük 100 sanayi kuruluşunun 18’i Kocaeli’de bulunmaktadır.

ÇANAKKALE

Kuş uçumu uzaklık olarak Bursa,İstanbul,Kocaeli gibi ticaret ve sanayi açısından gelişmiş şehirlere yakın olmasına rağmen ulaşım olanaklarının kısıtlı olması nedeniyle Çanakkale’de ekonomik faaliyetler yetersiz ve nüfus yoğunluğu seyrektir.Çanakkale uluslararası transit deniz ticaretinin geçiş güzergahı üzerinde önemli bir boğaza sahiptir.Ancak art bölgesindeki ulaşım yollarının sapa kalması,bu avantajını kullanmasına engel olmaktadır.Tarım,il ekonomisinde en önemli faaliyettir.Yetiştirilen tarım ürünleri arasında en önemli yeri oransal olarak sebze; ekim sahası olarak da hububat almaktadır. Çanakkale’nin önemli geçim kaynaklarının başında ise hayvancılık gelmektedir.Son yıllarda tarıma dayalı sanayi kolları gelişme gösterse de ulaşım yollarının yetersizliği nedeniyle istenen seviyeye ulaşılmamıştır.Çanakkale,yapımı devam etmekte olan Çanakkale 1915 Köprüsü ile yeni bir ulaşım yoluna sahip olacaktır.Kınalı-Tekirdağ-Çanakkale-Savaştepe otoyolu,İstanbul-Edirne otoyolunun Kınalı Kavsağı bölgesinden başlayıp Bolayır ve Gelibolu’nun kuzeyinden geçerek Sütlüce-Şekerkaya arasında 1915 Çanakkale Köprüsü’ne ulaşacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir