COĞRAFYA KONU ANLATIMI

TÜRKİYE’NİN EKONOMİ POLİTİKALARI

TÜRKİYE’NİN EKONOMİ POLİTİKALARI

1923-1930 Dönemi

  • 17 Şubat 1923′ te İzmir İktisat Kongresi kurulmuştur.
  • Tarım ve hayvancılığı geliştirmek için aşar vergisi kaldırılmıştır.
  • Tarımda makineleşme teşvik edilmiştir.
  • Sanayinin gelişmesi için Teşviki Sanayi Kanunu çıkarılmıştır.

17 ŞUBAT 1923 İZMİR İKTİSAT KONGRESİ
17 Şubat-4 Mart 1923 tarihleri arasında İzmir’de toplanan Türkiye İktisat Kongresi’nin en önemli kararlarını şöyle sıralamak mümkündür:
• Ham maddesi yurt içinde yetişen veya yetiştirilebilen sanayi dalları kurulması gerekmektedir.
• El işçiliğinden ve küçük imalattan süratle fabrikaya veya büyük işletmeye geçilmelidir.
• Devlet yavaş yavaş iktisadi görüşleri de olan bir organ hâline gelmeli ve özel sektörler tarafından kurulamayan teşebbüsler devletçe ele alınmalıdır.
• Özel teşebbüslere kredi sağlayacak bir devlet bankası kurulmalıdır.
• Dış rekabete dayanabilmek için sanayinin toplu ve bütün olarak kurulması gerekir.
• Yabancıların kurdukları tekellerden kaçınılmalıdır.
• Sanayinin teşviki ve millî bankaların kurulması sağlanmalıdır.
• Demir yolu, inşaat programına bağlanmalıdır.

1930-1950 Dönemi

  • 1929 yılında dünyada yaşanan ekonomik bunalıma kadar sürdürülen liberal dönem ekonomi politikaları, bu tarihten sonra yerini devletçi ekonomi politikalarına bırakmıştır.
  • 1933-1937 arasında uygulanan Birinci Sanayi Planı’nın başarılı olmasıyla 1938 yılından itibaren uygulamaya konulmak üzere İkinci Sanayi Planı hazırlandı. Ancak İkinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla bu plan uygulanamamıştır.

1950-1960 Dönemi

  • 1950’li yıllar, Cumhuriyet tarihinin ikinci liberal dönemi olmuştur.
  • Özel sektörün ticaret ve sanayi sektörlerine yönelik girişimlerinin yanı sıra büyük sermayeli yatırımların (enerji, liman vb.) devlet tarafından yapılması planlanmıştır.
  • 1950-1960 Dönemi’nde ekonomi istikrarlı bir büyüme hızı yakalamıştır.
    Büyüme, 1950-1955 arasında yıllık ortalama %7 iken 1955-1960 arasında yavaşlamış ve %5’e kadar gerilemiştir. Ayrıca 1950-1955 arasında dış ticaret sürekli açık vermiş ve dış ödeme güçlükleri ile karşılaşılmıştır.

1960-1980 Dönemi

  • 1960 yılında Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) kurularak 1963 yılından itibaren 5 yıllık kalkınma planları uygulanmaya başlamıştır.
  • Kalkınma planlarında genel olarak toplum refahının artırılması, sosyal adaletin sağlanması ve ekonominin karma sistem içinde yürütülmesi hedeflenmiştir.
  • Bu dönemin yapılarından olan 15 Temmuz Şehitler Köprüsü, 30 Ekim 1973 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 50. yıl dönümünde devlet töreni ile hizmete açılmıştır.

1980’den Sonraki Dönem

  • Türkiye, daha fazla dışa açılma ve küresel ekonomiyle bütünleşebilme gibi amaçlarla çeşitli düzenlemelere gitmiştir.Bu amaçla 1980’den itibaren 24 Ocak Kararları olarak bilinen ihracata dayalı sanayi stratejisi
    düzenlemeleri uygulamaya konulmuştur.
  • Türkiye; 2007-2013 yılları arasında Dokuzuncu Kalkınma Planı’nı uygulamış, 2014-2018 yılları arasında ise 10. Kalkınma Planı’nı uygulanmıştır. Ekonomide devletçilik politikasının azaltıldığı, yapılan özelleştirmeler ile millî gelirin artırılmaya ve enflasyonun düşürülmeye çalışıldığı bu dönemde özellikle ulaşım ve altyapı çalışmalarına ağırlık verilmiştir.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir