COĞRAFYA KONU ANLATIMI

TÜRKİYE’NİN BÖLGESEL KALKINMA PROJELERİ

TÜRKİYE’NİN BÖLGESEL KALKINMA PROJELERİ

  • Bölgeler arasında gelişmişlik farkının azaltılması ve az gelişmiş bölgelerin kalkındırılması için hazırlanan projeler bölgesel kalkınma projeleridir.Bu projelerle ilgili çalışmalar 1950’li yıllarda başlamış,zamanla proje ve uygulanacak projeler şekillenerek 6 büyük proje üzerinde yoğunlaşılmıştır.Bu projelerde GAP ve KOP en çok ilerleme kaydedilen ve sonuç alınan projelerdir.
  • Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP)
  • Doğu Anadolu Projesi (DAP)
  • Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP)
  • Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP)
  • Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK)
  • Konya Ovası Projesi (KOP)

GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ (GAP)

  • GAP bölgesinin diğer bölgelerle olan gelir farklılıklarını azaltmak,
  • Kırsal alandaki verimliliği ve istihdam olanaklarını artırmak,
  • Bölgedeki büyük kentlerin nüfus emme kapasitelerini artırmak,
  • Bölge kaynaklarının etkin kullanımıyla ekonomik büyümeyi sağlamak,
  • Tarım,enerji,sanayi,madencilik,turizm,eğitim,sağlık,ulaşım,nüfus,yerleşme ve toplumsal yapıda bölgeyi geliştirmeye yönelik uygulamaları planlamak,

GAP’ta Son Durum

  • GAP kapsamında 22 baraj,19 hidroelektrik santrali ile 1,8 milyon hektar alanda sulama ve yılda 27 milyar kilovat-saat enerji üretimi planlanmıştır.
  • 19 baraj tamamlanmış,sulamaya açılan olan 558,507 hektara ulaşmış ve bu alanda hedefin %53’ü tamamlanmıştır. (Tarım)
  • 13 hidroelektrik santrali tamamlanmış,toplam elektrik üretimi 454 milyar kilovat-saati geçmiş ve yıllık yaklaşık 20 milyar kilovat-saat enerji üretimi sağlanmıştır. 2018 (ENERJİ)
  • 2007’de %28 olan istihdam oranı, 2017’de %37,6’ya ulaşmıştır. (İSTİHDAM)
  • 2007’de 3,3 milyar dolar olan ihracat,2018’de %3 iken 2017’de %5,2’ye çıkmıştır. (EĞİTİM)
  • 2017’de 96 hastane 9980 yatak sayısı,2017’de 128 hastane 20188 yatak sayısına ulaşmış. (SAĞLIK)
  • İlleri birbirine bağlayan tüm ana yollar bölünmüş yol yapılmış,otoyol bağlantısı kurulmuş, 8 havaalanı ile bölgedeki tüm illerin hava ulaşımı sağlanmıştır. (ULAŞIM)
  • 8 adet organize sanayi bölgesi (OSB) ve 10 küçük sanayi sitesi (KSS) tamamlanmış,bölgedeki OSB sayısı 18’e KSS sayısı ise 38 ‘e yükselmiştir.(SANAYİ)

DOĞU KARADENİZ PROJESİ (DOKAP)

  • İlk plan proje çalışmaları 1999 yılında dayanan bölgesel kalkınma projesidir.
  • 2011 yılında DOKAP Bölge Başkanlığı kurulmuş ve 2012 yılında faaliyetlerine başlamıştır.
  • Samsun ve Tokat illeri hem DOKAP hem de YHGP kapsamında olan illerimizdir.
  • Bölge potansiyelinde yaylacık turizmi,arıcılık,çay üretimi,balıkçılık faaliyetleri öne çıkmaktadır.

DOKAP başlıca hedefleri;

  • Yayla ve doğa turiziminin geliştirilmesi,
  • Balıkçılığın geliştirilmesi,
  • Ulaşımın geliştirilmesi,
  • Tarımsal ve hayvansal üretimin artılması
  • Ticari faaliyetlerin geliştirilmesi,
  • Ekonomik ve sosyal gelişimin sağlanması,
  • İstihdamın artılması.

YEŞİLIRMAK HAVZASI GELİŞİM PROJESİ (YHGP)

  • Yeşilırmak Havzası’nda yer alan il ve ilçelerin potansiyelleri ile güçlü ve zayıf yönleri tespit edilerek bölgenin gelişimi için plan ve projelerin hayata geçirilmesini hedefler.
  • Projenin temel hedefleri arasında ekolojinin temel esasları dikkate alınarak toplumun sosyal,kültürel ve ekonomik kalkınmasını sağlayacak şekilde doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımının planlaması,geliştirilmesi ve yönetilmesi vardır.

YHGP başlıca hedefleri;

  • Akış rejimini düzenleyici, sel ve taşkınları önleyici çalışmalar,
  • Erozyonla mücadele,
  • Havzadaki kirliliğe yönelik önlem almak,
  • Suyun ekonomik kullanımını sağlamak,
  • Şehirleşme ve sanayileşme plansızlığın giderilmesi.
  • Kültür ve tabiat varlıklarını korumak,
  • Ekonomik ve sosyokültürel kalkınmayı sağlamak için çalışmalar yapmak.

DOĞU ANADOLU PROJESİ (DAP)

  • Doğu Anadolu Projesi’nin genel amacı uygulandığı illerdeki yatırımların gerektirdiği araştırma,planlama,programlama,projelendirme,izleme, değerlendirme ve koordinasyon hizmetlerinin yerine getirilmesi suretiyle Doğu Anadolu Bölgesi’nin kalkınmasını hızlandırmaktır.
  • Projede daha çok tarım ve hayvancılık üzerinde yoğunlaşılmıştır.

DAP başlıca hedefleri;

  • Tarım ve hayvancılıkta verimliliği artırmak,
  • Bölge halkının refah seviyesini yükseltmek,
  • Bölge dışına olan göçleri azaltmak,
  • Kamu yatırımlarının etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesi için kurumlar arası koordinasyon sağlamak
  • Bölgenin gelişme potansiyeline,imkanlarına ve sorunlarına dair araştırmalar yapmak.

ZONGULDAK-BARTIN-KARABÜK PROJESİ (ZBK)

  • 1999’de hazırlanan projenin temel amacı,bölgede hakim olan taş kömürü ve demir çelik endüstrisi ile ilgili tesislerin iyileştirilmesi,kapasitelerinin artılması ve bölge potansiyelinin verimli bir şekilde kullanılarak alternatif iş imkanlarının geliştirilmesidir.Potansiyelinin verimli bir şekilde kullanılarak alternatif iş imkanlarının geliştirilmesidir.

ZBK başlıca hedefleri;

  • Sanayi ve madencilik kuruluşlarındaki değişmelerin ortaya çıkaracağı ekonomik ve sosyal sonuçları belirlemek,
  • Madencilik sektörü modernize edilmeli,
  • Yeni iş imkanları oluşturarak bölge dışına olan göçlerin önüne geçmek,
  • Filyos’ta bir liman yapılması,
  • Tarım ve ormancılık faaliyetlerinde verimliliğin artılması,
  • Turizmin potansiyelinin değerlendirilmesi.

KONYA OVASI PROJESİ (KOP)

  • KOP, 1985 yılında Konya çevresinde dar bir alanda sulamayı yaygınlaştırma çalışmaları şeklinde başlamış daha sonra çevredeki illeri kapsayacak şekilde genişletilmiştir.
  • İlerleyen zamanlarda KOP projesi tarım ve sulama hedeflerine ek olarak bölgenin her alanda kalkınmasını hedefleyen bir bölgesel kalkınma projesine dönüşmüştür.
  • KOP; 1.100.000 hektar tarım arazisinin sulanacağı 14 adet sulama,3 adet içme suyu ve 1 adet enerji projesi olmak üzere toplam 18 adet projeden oluşmaktadır.

KOP başlıca hedefleri;

  • Sulamayı yaygınlaştırmak,
  • Tarımda verimi artırmak,
  • Sanayi,ticaret,ulaşım,enerji sektörlerini geliştirmek,
  • Eğitim,sağlık,kültür ve sosyal hizmetlere erişebilirliği artırmak
  • Bölgenin ekonomik ve sosyal yapısını güçlendirmek.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir