COĞRAFYA KONU ANLATIMI

TÜRKİYE’DEKİ ULAŞIM SİSTEMLERİNİN GELİŞİMİ

TÜRKİYE’DEKİ ULAŞIM SİSTEMLERİNİN GELİŞİMİ

Türkiye,tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapması ve önemli bir jeopolitik konuma sahip olması nedeniyle ulaşım konusunda oldukça zengin tarihsel izler barındırmaktadır.İpek Yolu,Baharat Yolu ve Kral Yolu gibi önemli ticaret yollarının rotası üzerinde olması bunun göstergesidir.Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de tarihsel süreç içerisinde teknolojinin gelişmesiyle orantılı olarak ulaşım sistemlerinde büyük değişimler ve gelişmeler meydana gelmiştir.

KARA YOLLARI

  • Türkiye’de kara yollarına 1950’den sonra ağırlık verilmiştir.
  • En yaygın ulaşım ağı kara yollarıdır.Yolcu ve yük taşımacılığında birincidir.
  • Yer şekillerinin engebeli olması yol yapım maliyetlerini artırmaktadır.
  • Engebelilikten dolayı bir çok bölgede geçit,viyadük,tünellere ihtiyaç duyulur.
  • Sermaye ve teknolojideki yetersizlikler kara yollarının gelişim hızını düşürmektedir.
  • Kara yolları ulaşım sistemleri içinde en pahalı sistemlerdendir.

BOĞAZLAR VE GEÇİTLER

  • Karadeniz Bölgesi Akdeniz Bölgesi ve Doğu Anadolu Bölgesi’nde engebeliliğin fazla olmasından dolayı geçit ve tünellerin sayısı fazladır.

DEMİR YOLLARI

  • İlk demir yolu hattı Osmanlı Dönemi’nde İzmir,Aydın arasında yapılmıştır. (1856-1866)
  • Cumhuriyetin ilk yıllarında demir yollarına önem verilmiştir.
  • 1950 sonrası kara yollarına ağırlık verilmiş demir yolları ihmal edilmiştir.
  • 2000’li yıllardan itibaren yüksek hızlı tren ve yeni demir yolu hatları projeleriyle birlikte demir yollarına verilen önem artmıştır.
  • Demir yolları karada en ucuz ulaşım sistemidir.

DENİZ YOLLARI

  • Ülkemizin üç tarafının denizlerle çevrili olması deniz taşımacılığının önemini artırmıştır.
  • Gemilerin yolcu indirip bindirdikleri ya da yük alıp boşalttıkları alanlara liman denir.
  • İç kesimlerle ulaşımı kolay ve etkileşimi fazla olan limanlar hinterlandı geniş limanlardır.
  • Deniz yolları taşımacılıkta maliyeti en az en ucuz sistemdir.
  • Uluslararası ticarette en fazla kullanılan sistem deniz taşımacılığıdır.
  • Yol yapım masrafı yok
  • Yük taşıma kapasitesi yüksek
  • Yakıt giderleri daha az 
  • İstanbul limanı;En büyük limanımızdır. En çok ithalat yapılan limandır.
  • İzmit Limanı;Bölgede sanayi yoğundur.Petrol rafinerisinin bulunması da limanın önemini artırmıştır.
  • İzmir limanı; En önemli ihracat limanlarımızdandır. İşlemiş tarım ürünleri ihracatı fazladır.
  • Mersin ve İskenderun limanları; Petrol,taşkömürü, demir gibi hammadde taşımacılığı yoğundur.
  • Samsun limanı; Karadeniz’in en gelişmiş limanıdır,ulaşım elverişli,hinterland geniştir.
  • Trabzon limanı;Ortadoğu ülkeleri ile yapılan ticari faaliyetlerde önemli bir limandır.Zigana ve Kop geçitleri ile iç kesimle bağlantısının bulunması bu limanı avantajlı bir liman yapmıştır.

HAVA YOLLARI

  • Ulaşım sistemleri içinde maliyeti en yüksek en pahalı ulaşım sistemidir.
  • Türkiye’de sivil havacılık 1933’te Hava Yolları Devlet İşletmesi’nin kuruluşu ile başlamıştır.
  • 1983 yılında çıkarılan Sivil Havacılık Kanunu ile özel teşebbüsünün hava yollarındaki payı artmaya başlamış ve hava yollarındaki gelişim hızlanmıştır.
  • 1970’te 17 milyon olan hava yollarındaki yolcu sayısı 2018’de 200 milyonu geçmiştir.
  • İstanbul Yeni Havalimanı,Ankara Esenboğa Havalimanı,İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı,Adnan Menderes Havalimanı, Adana Havalimanı,Antalya Havalimanı,Dalaman Havalimanı uluslararası standartlardaki havalimanlarımız arasındadır.

BORU HATLARI

  • Boru hatları petrol,doğal gaz, su gibi kaynakların taşınmasında kullanılır.
  • Türkiye Orta Doğu ve Hazar Denizi çevresindeki petrol ve doğal gaz zengini ülkeler ile Avrupa arasında köprü konumundadır ve enerji taşımacılığında avantajlı konumdadır.

DOĞAL GAZ BORU HATLARI

  • Rusya-Türkiye
  • Mavi Akım
  • Türk Akımı
  • Bakü-Tiflis-Erzurum
  • Türkiye-İran
  • TANAP

PETROL BORU HATLARI

  • Irak-Türkiye
  • Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir