COĞRAFYA KONU ANLATIMI

DÜNYA’NIN ŞEKLİ VE HAREKETLERİNİN ETKİLERİ

DÜNYA’NIN ŞEKLİ VE HAREKETLERİNİN ETKİLERİ

A. EVREN, GÜNEŞ SİSTEMİ,DÜNYA’MIZ

Dünya da dahil olmak üzere,bütün gezegenleri.yıldızları,gaz ve bulutları içine alan uzayın bütününe evren denir. Evrendeki Samanyolu Galaksi’ sinde yer alan Güneş ve onun etkisinde kalan sekiz gezegen dahil bu sekiz gezegenin uyduları ile milyarlarca gök cismi Güneş Sistemini oluşturur. 

 Güneş’in çevresinde dönen, kendi ışık kaynağı bulunmayan Güneş’ten aldığı ışığı yansıtan gök cisimlerine gezegen denir. Gezegenler ikiye ayrılır; İç gezegenler ve Dış gezegenler olmak üzere

   İç gezegenler: MERKÜR, VENÜS, DÜNYA, MARS

   Dış gezegenler: JÜPİTER, SATÜRN, URANÜS, NEPTÜN

 DÜNYANIN ŞEKLİ

Dünya’nın şekli, kutuplardan hafif basık, Ekvator’da ise hafif
şişkindir. Yer’in kendine has bu şekline geoid (geoit) denir. Yer yuvarlağının geoit şekli,henüz katılaşmadan kendi ekseni etrafında dönüşü sırasında oluşan merkezkaç kuvvetinin etkisiyle savrulması sonucu meydana gelmiştir.

DÜNYANIN KÜRESEL ŞEKLİNİN SONUÇLARI

EKVATORDAN KUTUPLARA GİDİLDİKÇE;

Azalanlar;

  • Güneş ışınlarının geliş açısı azalır
  • Sıcaklık azalır
  • Çizgisel hız azalır
  • Meridyenler arası mesafe azalır
  • Denizlerdeki tuzluluk oranı azalır

Artanlar;

  • Gölge boyları artar
  • Gece-Gündüz süre farkı artar
  • Grup ve Tan süreleri  artar
  • Güneş ışınlarının tutulma oranı artar
  • 21 Aralık tarihinde gece, 21 Haziran tarihinde gündüz süreleri artar

Değişmeyenler;

  • Paraleller arası uzaklık(111 km)
  • Meridyenler arası  zaman farkı(4 dk)
  • Ekinoks tarihlerinde gece gündüz süreleri
  • Açısal  hız

TÜRKİYE’DE ÖZEL TARİHLER

a. 21 MART  TARİHİNDE NELER OLUYOR

21 Mart’ta Türkiye’de ilkbahar mevsimi başlarken gece ve gündüz sürelerinde eşitlik yaşanmaktadır.Bu tarihten 21 Haziran tarihine kadar gündüz süreleri uzamaya, gece süreleri kısalmaya devam eder.Ancak bu dönem boyunca gündüzler gecelerden uzundur

b. 21 HAZİRAN TARİHİNDE NELER OLUYOR

21 Haziran’da Türkiye’de yaz mevsimi başlar ve Güneş ışınları gelebileceği en büyük açıyla gelir.Bu nedenle öğle vakitleri en kısa gölge boyu yaşanır. En uzun gündüz ve en kısa gece yaşanır. 21 Haziran’dan 23 Eylül’e kadar gündüz süreleri kısalır, geceler uzar. Ancak gündüzler gecelerden uzundur.Kuzeye doğru gidildikçe gündüz süresi uzar.

c. 23 EYLÜL TARİHİNDE NELER OLUYOR

23 Eylül’de Türkiye’de sonbahar mevsimi başlarken gece-gündüz sürelerinde eşitlik yaşanır. Bu tarihten 21 Aralık’a kadar gündüzler kısalır,geceler uzar.

NOT: Aynı boylam üzerinde bulunan yerler üzerinde Güneş aynı anda doğar, aynı anda batar.

d. 21 ARALIK TARİHİNDE NELER OLUYOR

21 Aralık’ta Türkiye’de kış mevsimi başlarken en uzun gece, en kısa gündüz süresi yaşanır. Bu tarihten 21 Mart’a kadar gündüzler uzar, geceler kısalır. Ancak geceler gündüzlerden uzundur.
Yıl içinde en uzun gölge boyu ölçülür.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir