COĞRAFYA KONU ANLATIMI

DÜNYADA BİTKİLER

DÜNYADA BİTKİLER

Görünüş ve yaşam koşulları bakımından benzerlik gösteren bitkilerin bir araya gelmesiyle bitki toplulukları ya da bitki formasyonları oluşur.

Ağaç Formasyonu

  • Yağış,sıcaklık ve toprağın elverişli olduğu sahalarda yetişirler.
  • Yağış azlığı ve yetersizliği,şiddetli buharlaşma ağaç yetişmesine engel olur.

a.Ekvatoral yağmur ormanları

  • Ekvatorol iklim tipinin görüldüğü sahalarda yetişir.
  • Bitki örtüsü yıl boyu yeşil kalan ağaçlardır.
  • Coğrafi dağılışına Kongo havzası,Amozon havzası ve Endonezya adaları örnek olarak verilebilir.

b.Muson Ormanları

  • Muson İklim tipinin görüldüğü sahalarda yetişir.
  • Bitki örtüsünün kışın yapraklarını döken ağaçlardır.
  • Teak,Mangrov en önemli türleridir.
  • Coğrafi dağılışına Güney,Güneydoğu Asya kıyıları ve Endonezya adaları örnek olarak verilebilir.

c.Orta Kuşağın Karışık Ormanları

  • Ilıman Okyanus İklim tipinin görüldüğü sahalarda yetişir.
  • Bitki örtüsü geniş ve iğne yapraklı ağaçlardır.
  • Coğrafi dağılışına ABD,Batı Avrupa kıyıları,Karadeniz gibi orta kuşak sahaları örnek olarak verilebilir.

d.Tayga (İğne yapraklı) ormanları

  • Sert karasal iklim tipinin görüldüğü sahalarda yetişir.
  • Bitki örtüsü iğne yapraklı ağaçlardır.
  • Yaprak dökemezler.
  • Coğrafi dağılışına Sibir ‘ya Kanada ve İskandinavya örnek olarak verilebilir.

Çalı Formasyonu

İklim, toprak ve yeryüzü şekilleri gibi koşulların ağaç yetişmesine uygun olmadığı yerlerde veya ormanların tahrip edildiği alanlarda ortaya çıkan kısa boylu ağaççıklardan oluşan bitki topluluğudur. Tahrip edilen bazı orman alanları kendini yenileyebilirken bazıları yerini bodur ağaççıklardan oluşan bitki topluluğuna bırakır. Bir bölgede oluşan başlıca çalı toplulukları şunlardır:

a.Maki

  • Akdeniz iklim tipinin görüldüğü sahalarda yetişir.
  • Bitki örtüsü Kızılçam ormanlarının tahribi sonucu oluşmuş çalılardır.
  • Bodur ağaç ve çalılar görülür.
  • Zeytin,defne,zakkum maki türüne örnektir.
  • Coğrafi dağılışına Akdeniz ülkeleri,Afrika’nın Kap bölgesi,Amerika’da Orta Şili ve Kalıforniya Yarımadası ile Avustralya’nın güney batı kıyıları örnek olarak verilebilir.

b.Garig

  • Makilerin tahriibi sonucu oluşurlar.
  • Maki ve garig yaprak dökmezler.

c.Psödomaki

  • Psödomakiler Akdeniz ikliminden Karadeniz ikliminde dönmeye başlayan alanlarda görülür.
  • Psödomaki yapraklarını döker
  • Yalancı maki adı ile de anılır.

Ot Formasyonu

Sıcaklık, yağış koşullarının ağaç ve çalı yetişmesini engellediği alanlarda veya ormanların tahrip edilmesi sonucu oluşup belli dönemlerde görülen yağışlara bağlı olarak yetişen bitkilerdir.

a.Savan

  • Subtropıkal iklim tipinin görüldüğü sahalarda yetişir.
  • Bitki örtüsüne yaz mevsiminde yeşeren,kışın sararan kurakçıl uzun otlar örnek olarak verilebilir.
  • Coğrafi dağılışına Afrika’da Çad,Sudan,Etiyopya,Nijer;Güney Amerika’da Arjantin,Breziya, Şili örnek olarak verilebilir.

b.Step (Bozkır)

  • Ilıman Karasal İklim tipinin görüldüğü sahalarda yetişir.
  • Bitki örtüsü uzun boylu sararmış otlardır.
  • Üzerlik,yavşan otu,çoban yastığı,ada çayı bazı türleridir.
  • Coğrafi dağılışına Orta Asya ve İç Anadolu örnek olarak verilebilir.

c.Çayır

  • Sert karasal iklim tipinin görüldüğü sahalarda yetişir.
  • Bitki örtüsü yaz boyu yeşil kalan çayırlardır.
  • Coğrafi dağılışına Sibirya ve Kanada örnek olarak verilebilir.

d.Tundra

  • Tundra iklim tipinin görüldüğü sahalarda yetişir.
  • Bitki örtüsü liken,yosun,otsu bitkilerdir.
  • Coğrafi dağılışına Sibir’ya ve Kanada’nın kuzeyi ile Gröndland kıyılarını örnek olarak verilebilir.

e.Çöl Bitkileri

  • Çöl iklim tipinin görüldüğü sahalarda yetişir.
  • Bitki örtüsü kurakçıl otlar,çalılar ve kaktüslerdir.
  • Coğrafi dağılışına Kuzey Afrika,Arap Yarımadası, Orta Asya ve Avustralya’nın batısı ile iç kesimleri örnek olarak verilebilir.

Önemli Notlar!!!!

  • Ağaç formosyonu 1000 mm yağışın üzerindeki sahalarda yetişir.
  • Ot formasyonu genellikle az yağışlı yerlerde görülür. (Savan hariç-1200 mm yağışlı)
  • Bozkırlar yazın sararırlar ancak diğer ot türleri yaz yağışı alır ve yeşeşirler.
  • Bitki örtüsünün insanlar tarafından tahrip edilmesi sonucunda geriye kalan topraklar üzerinde bozkır bitki örtüsü görülür. Bu olaya antropojen bozkır denir.
  • Dünya’da sadece tek bir alanda görülen bitki türlerine endemik bitki denir. Datça hurması,Sekoya ağaçı, Kazdağı koknarı,İspir meşesi örnektir.
  • Geçmiş jeolojik devirlerden günümüze kalıntı olarak gelebilen bitki türlerine relikt bitki denir.Mamut ağacı,palamut meşesi ve kızılcık örnektir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir