COĞRAFYA KONU ANLATIMI

DÜNYA TİCARETİ VE TİCARET BÖLGELERİ

DÜNYA TİCARETİ VE TİCARET BÖLGELERİ

Geçmişten günümüze ticaret; insanların ekonomik, kültürel, sosyal ve siyasi etkileşimlerine katkıda bulunan önemli bir olgudur. Ticaret kişi ya da toplumların kazanç sağlamak amacıyla bir yerden bir yere topladıkları her türlü ham ya da işlenmiş mal, hizmet, yiyecek içecek gibi şeylerin alım satımın ve değiş tokuşunu kapsayan ekonomik bir etkinliktir.

TİCARETİN GELİŞİMİ 

Eski çağlarda insanlar, üretim faaliyetlerine, başladıklarına ellerindeki ihtiyaç fazlası ürünleri gereksinim duydukları başka ürünlerle değiş tokuş ederek ticaretin bağlanmasını sağlamışlardır. Paranın icadıyla ticari faaliyetler bambaşka bir boyut kazanmıştır. Ticaretteki en büyük değişim, Batı Avrupa’da Sanayi Devrimi’nden sonra gerçekleşmiştir. Buhar gücüyle çalışan makinelerin icadıyla seri üretime geçilmiştir. Üretimdeki artışın bir sonucu olarak ulaşım da gelişmiştir. Üretilen her türlü ürünün tüketiciyle buluşması; kara, hava, demir ve deniz yollarında ki hızlı ve güvenli taşımacılıkla sağlanmıştır. Ticaretin gelişmesindeki bir diğer husus nüfus yoğunluğudur. Ticari faaliyetlerde arz (üreticinin piyasaya sürdüğü ürün miktarı) ve talep (istem) son derece önemlidir. Arz ve talebin çokluğu ürün miktarını ve çeşitliliğine önemli ölçüde etkiler.

Dünya Ticaret Merkezleri Ve Ağlarının Küresel Ekonomideki Yeri 

Küreselleşme; mal ve hizmetlerin, paranın, teknolojinin, kültürlerin ülke sınırları düşünülmeksizin akışı ve aktarımı olarak tanımlanabilir. Teknoloji ve iletişim araçlarındaki hızlı gelişime, dünyayı sık kullanılan tabiriyle küresel bir köy haline getirmiş, uzakları yakın etmiştir. NASA’nın uzay araştırmalarıyla ilgili yaptığı herhangi bir açıklamanın Azerbaycan’ın bir kasabasından dünya ile aynı anda öğrenilebilmesi veya pek çok dile çevrilmiş bir kitabın dünyanın çeşitli ülkelerindeki insanlar tarafından okunması küreselleşmesinin bir sonucudur. Bilgilere ve olaylara bu denli çabuk ulaşma kültürel aktarımı’da hızlandırır. Çeşitli ülkelere ait gelenekler, müzikler, yayınlar, söyleyişler, filmler ve diziler hızla yayılmakta ve farklı kültürlerce benimsenmektedir. Kültürümüze has bir yiyecek olan dönerin diğer dünya ülkelerinde Türkish Kebap olarak adlandırılması ve dünya mutfaklarında yer edinmesi.küreselleşmenin bir sonucudur.Ekonomik anlamıyla küreselleşme; ülkeler  arasındaki gümrük uygulamaları kotalar gibi kısıtlayıcı unsurların ortadan kaldırılarak paranın ve her türlü ürünün uluslar arasında dolaşımıdır. Küreselleşme sonucu üretim, sadece iç pazara değil dünya pazarlarına yönelik yapılır. Küreselleşmeyle ürün çeşitliliği artar ve rekabet sonucu kaliteli üretim gerçekleşir. Zamanında teslim ve satış sonrası destek gibi uygulamalar ile müşteri memnuniyeti üst düzeye taşınmaya çalışılır. Bu durum ticaretin küresel ölçekte gelişimine katkı sağlar.

DÜNYA TİCARETİNE YÖN VEREN ULUSLARARASI BÖLGELER VE KURULUŞLAR

 Dünyada ticaretin ve sanayinin en yoğun olduğu beş önemli bölge vardır.Tamamı Kuzey Yarım Küre’de olan bu beş bölge yandaki şemada gösterilmiştir.Uluslararası ticaret ya da dış ticaret denildiğinde genellikle akıllara kahve,muz,petrol,otomobil ve giyim gibi dünyanın her yerine gönderilen ürünler gelir.Oysaki son yıllarda hizmet sektörü uluslararası yatırımlarda çok büyük bir paya sahip olmaya başlamıştır.Tıbbı hizmetler,bilgisayar programcılığı iş danışmanlığı,reklamcılık,mimari tasarım film ve eğlence sektörü küresel pazarda büyük talep görmektedir.

  • Rusya-Ukrayna Ticaret Bölgesi
  • Kuzey Amerika Ticaret Bölgesi
  • Uzak Doğu Ticaret Bölgesi
  • Batı ve Orta Avrupa Ticaret Bölgesi
  • Orta Doğu Ticaret Bölgesi

UZAK DOĞU TİCARET BÖLGESİ

Günümüzde ekonomik faaliyetlerdeki en hızlı yükseliş başta Japonya olmak üzere Doğu Asya ülkelerindedir.Japonya olmak üzere Doğu Asya ülkelerindendir.Japonya dışında ”Asya Kaplanları” olarak bilinen Tayvan, Singapur, Hong Kong ve Güney Kore Doğu Asya ticaretindeki hızlı yükselişe ciddi bir ivme kazandırmıştır.Günümüzde üretim denince akla gelen ilk ülke olan Çin,ekonomik politikasındaki reformla dışa açılmış ve son kırk yılda ciddi bir büyüme katetmiştir.Ülke nüfusunun çok fazla olmasından dolayı iş gücündeki ucuzluk,dünyadaki pek çok şirketin fabrikalarını Çin’e taşımasını sağlamıştır.Tarım,sanayi ve hizmet sektöründeki artan büyüme,Çin’i üretimde dünyanın en büyük gücü haline getirmiştir.Küreselleşen dünyada devletler,ülkeler arası ekonomiyi canlı tutmak adına birtakım ticari birlikler oluşturmuşlardır.

AVRUPA BİRLİĞİ (AB)

Avrupa Birliği’nin temeli 1951’de ”Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu’nun kurulması ile atılmıştır.Topluluk,1958’de Roma Antlaşması’yla üye ülkeler arasında ortak gümrük rejimini hedefleyen iş gücü,hizmet ve sermaye dolaşımına izin veren Avrupa Ekonomik Topluluğuna dönüşmüştür.1992 Maastricht (Mastriht) Antlaşması’yla üye ülkelerin 2000 yılından sonra tek para ve tek bayrak kullanması,sınırların kaldırılması ve askeri bakımdan güvenliğin sağlanması amaçlanmıştır.

KUZEY AMERİKA SERBEST TİCARET BÖLGESİ (NAFTA)

1 Ocak 1994’te ABD,Kanada ve Meksika tarafından üye ülkeler arasındaki gümrük vergileri gibi ticari engellerin kaldırılması amacıyla kurulmuştur. NAFTA’nın amaçlarından biri Kuzey Amerika Kıtası’nda ekonomik ve topumsal istikrarın sağlanmasıdır.Yürürlüğe girdikten sonra Kuzey Amerika’nın ticaret hacmini %75 oranında artıran NAFTA,bölgede önemli bir pazar oluşturarak ticaret hacmini genişletmiştir.

GÜNEY ORTAK PAZARI (MERCOSUR)

26 Mart 1991 tarihinde kurulmuştur.Birliğe üye Güney Amerika ülkeleri arasında serbest ticaret dolaşımını ve gümrük birliğini içeren ticari bir ortalıktır. Ekonomik hacmi ile AB ve NAFTA’dan sonraki en büyük ticari oluşum olan MERCOSUR, yalnız üye ülkelerle değil bölgesel ve küresel ticari bloklar ve diğer dünya ülkeleri ile de ekonomik iş birliği yapmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir